W Koniakowie ożywają zwyczaje, które wielu zna już tylko z opowieści
W Koniakowie wiosna nie zaczyna się od kalendarza, ale od zwyczajów, które przez lata znikały z pamięci. Zespół „Mały Koniaków” wychodzi do domów z dawnym obrzędem, a w tych odwiedzinach jest jednocześnie lekcja historii i bardzo żywe spotkanie z tradycją. Jedni rozpoznają w nim echo własnego dzieciństwa, inni dopiero odkrywają, że Trójwieś Beskidzka miała swój własny sposób na przywoływanie wiosny.
- Zwyczaje, które wracają do domów w Trójwsi
- Chodzenie po Grzegorzach ma w sobie szkolny rytm i dawny obrzęd
- Morzanki niosą pieśń pasyjną i pamięć Wielkiego Tygodnia
Zwyczaje, które wracają do domów w Trójwsi
Ognisko Pracy Pozaszkolnej w Koniakowie od lat trzyma w rękach coś więcej niż tylko program zajęć dla dzieci i młodzieży. Przy placówce działa zespół regionalny „Mały Koniaków”, który przypomina o dawnych wiosennych obrzędach charakterystycznych dla tego fragmentu Beskidów. To właśnie tam pamięć o chodzeniu po Grzegorzach i Morzankach nie kończy się na archiwalnych opowieściach, ale wraca do domów, głosów i gestów.
Elżbieta Legierska, kierująca zespołem, podkreśla, że chodzi o zwyczaje, które były kiedyś żywe, a dziś wymagają już świadomego odtwarzania.
„Przywracamy piękne, stare zwyczaje, które były niegdyś żywe w naszym regionie. Morzanki przetrwały jeszcze do lat 60., natomiast chodzenie po Grzegorzach pamięta już niewiele osób”.
To ważny sygnał także dla mieszkańców Cieszyna i całego powiatu cieszyńskiego – takie działania nie są tylko pokazem folkloru. One porządkują pamięć miejsca i przypominają, że kultura regionu nie składa się wyłącznie z wielkich wydarzeń, ale też z drobnych, domowych rytuałów przekazywanych z pokolenia na pokolenie.
Najświeższe wiadomości z Cieszyna czekają na stronie głównej cieszynonline.pl, a koncerty, spotkania i imprezy na najbliższe dni – w kalendarzu wydarzeń.
Chodzenie po Grzegorzach ma w sobie szkolny rytm i dawny obrzęd
Zwyczaj chodzenia po Grzegorzach sięga średniowiecza i wiąże się ze św. Grzegorzem Wielkim, patronem uczniów. Dawniej dzieci odwiedzały domy, a w zamian dostawały drobne podarunki – pieniądze, jajka albo szkolne przybory. Dziś ten obrzęd wraca w symbolicznej formie, a członkowie zespołu odwiedzają mieszkańców w dniu św. Grzegorza, przypadającym 12 marca.
W tym obyczaju jest coś z dziecięcej radości, ale i z rytmu starej wspólnoty, w której wiosna miała swój dźwięk, kolor i porządek. Chłopcy niosą ozdobioną bibułkami brzózkę i dzwoneczek, a ich obecność ma znaczenie proste i mocne zarazem – budzi nowy sezon i odgania zimę.
„Chłopcy chodzą z brzózką, ozdobioną kolorowymi bibułkami i z dzwoneczkiem i symbolicznie budzą wiosnę i odganiają zimę” – mówi Elżbieta Legierska.
Taki obraz nie potrzebuje wielkiej scenografii. Wystarczy dom, dziecięcy śpiew, ruch i kilka znaków, które dla starszych mogą być wspomnieniem, a dla młodszych – pierwszym spotkaniem z żywą tradycją.
Morzanki niosą pieśń pasyjną i pamięć Wielkiego Tygodnia
Drugi z dawnych zwyczajów wraca w Wielkim Tygodniu, od poniedziałku do środy. Wtedy do domów pojawiają się Morzanki – dwie dziewczynki, które śpiewają pieśni pasyjne i przypominają o Męce Chrystusa. To już nie tylko obrzęd wiosenny, ale też wejście w bardziej skupiony, religijny wymiar tych dni.
Dziewczynki niosą morzankę, dawny symbol towarzyszący obrzędowi, a wraz z nim pieśń „Podziękujmy Chrystu Panu”. Zespół przypomina, że ten zwyczaj miał kiedyś swój własny porządek: dawniej dziewczęta chodziły tylko jeden dzień w Wielkim Tygodniu, pozostawiając kolejne dni innym grupom, tak by każdy mógł skorzystać z darów gospodarzy.
„Dziewczynki śpiewają tradycyjną pieśń „Podziękujmy Chrystu Panu”, wprowadzając mieszkańców w duchowy wymiar tego czasu”.
Dziś, jak zaznacza Elżbieta Legierska, nie trzeba już tłumaczyć, czym są te zwyczaje. Coraz więcej osób je rozpoznaje, a to oznacza, że praca zespołu przynosi efekt widoczny gołym okiem. Ognisko Pracy Pozaszkolnej w Koniakowie, prowadzone przez Powiat Cieszyński, pozostaje przez to nie tylko miejscem zajęć artystycznych, ale też ważnym strażnikiem pamięci o tym, co w beskidzkiej codzienności było kiedyś naturalne.
na podstawie: Powiat Cieszyn.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Młodzicy Talent Hewa Cieszyn wygrali dwa mecze, seniorzy zdobyli punkt

Awaria wodociągu w Cieszynie. Kilkanaście ulic bez wody

Bon senioralny w Wiśle nie oznacza gotówki. Sprawdź, komu przysługuje opieka

Silny wiatr w Wiśle. Porywy mogą osiągnąć 75 km/h

W Pruchnej wraca przejazd na Nowym Świecie, zamknięcie na Uroczej

Złoto i srebro judoków KS Cieszyn. W Bytomiu piąte miejsce

Ponad 120 głosów i niemal 10 godzin muzyki. „Na cały głos” w Wiśle

Przy Konopnickiej posadzą tysiąc drzew i krzewów. Powstanie też łąka kwietna

Cieszyńska Godzinówka po raz pierwszy z trasą po obu stronach granicy

Rajd Cieszyńska Barbórka przyniesie zmiany w kursowaniu autobusów

Cieszyn szykuje świąteczne paczki dla seniorów. Zbiórka rusza już teraz

Sygnalizacja zgaśnie na skrzyżowaniu Korfantego i Bobreckiej

Porywy do 75 km/h w powiecie cieszyńskim. IMGW wydał ostrzeżenie

Przebudowa sieci ciepłowniczej zmieni ruch przy ul. Ratuszowej i placu Dominikańskim
Przydatne dane teleadresowe
- Przychodnia Rejonowa w Wiśle - kontakt, poradnie i usługi
- Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Cieszynie - kontakt, godziny, informacje
- ZUS Inspektorat w Cieszynie - kontakt, godziny, rezerwacja wizyty
- Książnica Cieszyńska - kontakt, godziny, karta biblioteczna i katalog online
- Dom Dziecka w Cieszynie - kontakt, adresy i dostępność
- Urząd Miejski w Skoczowie - kontakt, godziny, wydziały i sprawy do załatwienia
