Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie - kontakt, godziny, zasoby archiwalne

Cieszyński oddział Archiwum Państwowego w Katowicach to regionalne centrum dokumentacji historycznej obejmującej Śląsk Cieszyński. Znajduje się w samym sercu miasta, przy ul. Menniczej, i gromadzi ponad 99 tysięcy jednostek archiwalnych — od średniowiecznych pergaminów po dokumentację osobową XX wieku. To adres obowiązkowy dla genealogów, historyków regionalnych oraz osób poszukujących dokumentów potwierdzających przebieg pracy lub nauki.

Redakcja cieszynonline.pl dokłada szczególnych starań, by informacje na tej stronie były rzetelne i aktualne. Jeśli mimo to zauważysz błąd, zgłoś go redakcji.

Chcę sprawdzić adres i godziny otwarcia czytelni → Kontakt i czytelnia Chcę poznać dostępne dokumenty i zbiory historyczne → Zasób archiwalny Potrzebuję zaświadczenia o pracy lub odpisu dokumentu → Usługi archiwalne i zaświadczenia Szukam odpowiedzi na najczęstsze pytania → FAQ

Kontakt i czytelnia

Oddział mieści się przy ul. Mennicza 46, 43-400 Cieszyn. Kierownikiem jednostki jest osoba z tytułem doktora.

Czytelnia i biblioteka, a także przyjmowanie stron od interesantów, odbywają się w ściśle określone dni: we wtorek w godzinach 8:30 14:30 oraz w środę w godzinach 8:30 16:30. W pozostałe dni tygodnia czytelnia pozostaje zamknięta. Planując wizytę, warto zarezerwować sobie odpowiednią ilość czasu — korzystanie z archiwaliów wymaga cierpliwości i systematyczności.

Zasób archiwalny

Cieszyński oddział dysponuje imponującym zbiorem 458 zespołów i zbiorów, których łączna długość przekracza 1,1 kilometra bieżącego akt. Materiały te obejmują okres od XIV wieku do współczesności i stanowią unikalne źródło do dziejów regionu.

Najcenniejsze zbiory obejmują:

• Dokumenty pergaminowe — 270 dokumentów z okresu od 1388 roku, dotyczących Księstwa Cieszyńskiego, z zachowanymi oryginalnymi pieczęciami woskowymi i lakowymi
• Akta Komory Cieszyńskiej (1438–1920) — dokumentacja administracji książęcej
• Akta miast — Cieszyna (1519–1944) i Strumienia (1503–1793)
• Akta austriackich urzędów państwowych — w tym Starostwa Powiatowego w Cieszynie (1850–1918)
• Dokumentacja polskich władz regionalnych z lat 1918–1922: Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, Rządu Krajowego oraz Komisji Szkolnej
• Akta gmin powiatu cieszyńskiego — zawierające informacje o dziejach poszczególnych miejscowości od średniowiecza
• Zbiór akt i ksiąg katastralnych Księstwa Cieszyńskiego (1741–1922) — kluczowe źródło dla genealogów
• Akta notariuszy — cieszyńskich, skoczowskich i strumieńskich
• Akta cechów cieszyńskich — od XVI do XX wieku
• Spuścizny osób zasłużonych dla regionu cieszyńskiego

Codziennie nowe informacje z Cieszyna publikujemy na cieszynonline.pl. Planujesz wolny czas? Aktualne wydarzenia i imprezy znajdziesz zawsze na cieszynonline.pl/wydarzenie.

Usługi archiwalne i zaświadczenia

Archiwum udostępnia materiały w formie bezpośredniej w czytelni oraz wydaje dokumenty poświadczone dla celów urzędowych i prywatnych. Do podstawowych usług należą:

Udostępnianie akt — bezpośrednie korzystanie z dokumentów w czytelni po uprzednim zamówieniu. Warto zgłosić się z konkretnym tematem lub nazwiskiem, by pracownicy mogli przygotować odpowiednie zespoły archiwalne.

Wydawanie uwierzytelnionych dokumentów — wypisy, odpisy, wyciągi i reprodukcje z zachowanych materiałów, a także zaświadczenia potwierdzające określone fakty na podstawie archiwaliów.

Dokumentacja osobowo-płacowa — archiwum przechowuje i udostępnia dokumentację byłych pracodawców z regionu, co pozwala na uzyskanie zaświadczeń o zatrudnieniu, zarobkach i okresach pracy niezbędnych do emerytury czy renty.

FAQ

1. Jak napisać prośbę o wydanie dokumentów z archiwum? Wniosek powinien zawierać dane osobowe wnioskodującego, jak najdokładniejsze określenie poszukiwanego dokumentu (nazwisko, imię, data, miejsce, rodzaj dokumentu) oraz cel, w jakim dokument jest potrzebny. Wniosek składa się osobiście w czytelni lub drogą pocztową na adres ul. Mennicza 46, 43-400 Cieszyn.

2. Jak uzyskać informacje z Archiwum Państwowego? Najprostszą drogą jest osobista wizyta w czytelni we wtorek lub środę. Można również skontaktować się listownie lub — w przypadku prostych zapytań — sprawdzić dostępność materiałów przez katalogi online. Archiwum nie prowadzi obsługi telefonicznej w zakresie szczegółowych kwerend.

3. Ile kosztuje wydanie świadectwa pracy z archiwum? Zaświadczenia i odpisy wydawane są odpłatnie według obowiązującego cennika. Aktualne stawki znajdują się na stronie Archiwum Państwowego w Katowicach w zakładce dotyczącej opłat archiwalnych.

4. Jak długo czeka się na dokumenty z archiwum? Czas realizacji zależy od skomplikowania kwerendy i obłożenia archiwum. Proste sprawy z udokumentowanym zasobem można załatwić podczas jednej wizyty. Bardziej złożone poszukiwania genealogiczne lub braki w ewidencji mogą wydłużyć czas oczekiwania do kilku tygodni.

5. Jak uzyskać dane z Archiwum Państwowego? Dane udostępniane są w formie bezpośredniego wglądu w czytelni lub w formie poświadczonych kopii. Niektóre materiały mogą podlegać ograniczeniom wynikającym z ustawy o ochronie danych osobowych lub stanu zachowania dokumentów.

6. Jak długo przechowywane są dokumenty w archiwum państwowym? Dokumenty archiwalne przechowywane są bezterminowo — archiwum państwowe zapewnia trwałe zabezpieczenie materiałów historycznych. Dokumentacja o czasowym okresie przechowywania (w tym osobowo-płacowa) podlega określonym regulacjom, po których upływie może zostać przekazana do archiwum lub zniszczona zgodnie z procedurami.

Materiał źródłowy stanowiła strona katowice.ap.gov.pl. Dane mogą się zmieniać; pamiętaj, warto sprawdzić je na oficjalnej stronie.