Archiwum Państwowe w Katowicach Oddział w Cieszynie - kontakt, godziny, zasoby archiwalne

Cieszyński oddział Archiwum Państwowego w Katowicach to regionalne centrum dokumentacji historycznej obejmującej Śląsk Cieszyński. Znajduje się w samym sercu miasta, przy ul. Menniczej, i gromadzi ponad 99 tysięcy jednostek archiwalnych — od średniowiecznych pergaminów po dokumentację osobową XX wieku. To adres obowiązkowy dla genealogów, historyków regionalnych oraz osób poszukujących dokumentów potwierdzających przebieg pracy lub nauki.

Chcę sprawdzić adres i godziny otwarcia czytelni → Kontakt i czytelnia Chcę poznać dostępne dokumenty i zbiory historyczne → Zasób archiwalny Potrzebuję zaświadczenia o pracy lub odpisu dokumentu → Usługi archiwalne i zaświadczenia Szukam odpowiedzi na najczęstsze pytania → FAQ

Kontakt i czytelnia

Oddział mieści się przy ul. Mennicza 46, 43-400 Cieszyn. Kierownikiem jednostki jest osoba z tytułem doktora.

Czytelnia i biblioteka, a także przyjmowanie stron od interesantów, odbywają się w ściśle określone dni: we wtorek w godzinach 8:30 14:30 oraz w środę w godzinach 8:30 16:30. W pozostałe dni tygodnia czytelnia pozostaje zamknięta. Planując wizytę, warto zarezerwować sobie odpowiednią ilość czasu — korzystanie z archiwaliów wymaga cierpliwości i systematyczności.

Zasób archiwalny

Cieszyński oddział dysponuje imponującym zbiorem 458 zespołów i zbiorów, których łączna długość przekracza 1,1 kilometra bieżącego akt. Materiały te obejmują okres od XIV wieku do współczesności i stanowią unikalne źródło do dziejów regionu.

Najcenniejsze zbiory obejmują:

• Dokumenty pergaminowe — 270 dokumentów z okresu od 1388 roku, dotyczących Księstwa Cieszyńskiego, z zachowanymi oryginalnymi pieczęciami woskowymi i lakowymi
• Akta Komory Cieszyńskiej (1438–1920) — dokumentacja administracji książęcej
• Akta miast — Cieszyna (1519–1944) i Strumienia (1503–1793)
• Akta austriackich urzędów państwowych — w tym Starostwa Powiatowego w Cieszynie (1850–1918)
• Dokumentacja polskich władz regionalnych z lat 1918–1922: Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego, Rządu Krajowego oraz Komisji Szkolnej
• Akta gmin powiatu cieszyńskiego — zawierające informacje o dziejach poszczególnych miejscowości od średniowiecza
• Zbiór akt i ksiąg katastralnych Księstwa Cieszyńskiego (1741–1922) — kluczowe źródło dla genealogów
• Akta notariuszy — cieszyńskich, skoczowskich i strumieńskich
• Akta cechów cieszyńskich — od XVI do XX wieku
• Spuścizny osób zasłużonych dla regionu cieszyńskiego

Usługi archiwalne i zaświadczenia

Archiwum udostępnia materiały w formie bezpośredniej w czytelni oraz wydaje dokumenty poświadczone dla celów urzędowych i prywatnych. Do podstawowych usług należą:

Udostępnianie akt — bezpośrednie korzystanie z dokumentów w czytelni po uprzednim zamówieniu. Warto zgłosić się z konkretnym tematem lub nazwiskiem, by pracownicy mogli przygotować odpowiednie zespoły archiwalne.

Wydawanie uwierzytelnionych dokumentów — wypisy, odpisy, wyciągi i reprodukcje z zachowanych materiałów, a także zaświadczenia potwierdzające określone fakty na podstawie archiwaliów.

Dokumentacja osobowo-płacowa — archiwum przechowuje i udostępnia dokumentację byłych pracodawców z regionu, co pozwala na uzyskanie zaświadczeń o zatrudnieniu, zarobkach i okresach pracy niezbędnych do emerytury czy renty.

FAQ

1. Jak napisać prośbę o wydanie dokumentów z archiwum? Wniosek powinien zawierać dane osobowe wnioskodującego, jak najdokładniejsze określenie poszukiwanego dokumentu (nazwisko, imię, data, miejsce, rodzaj dokumentu) oraz cel, w jakim dokument jest potrzebny. Wniosek składa się osobiście w czytelni lub drogą pocztową na adres ul. Mennicza 46, 43-400 Cieszyn.

2. Jak uzyskać informacje z Archiwum Państwowego? Najprostszą drogą jest osobista wizyta w czytelni we wtorek lub środę. Można również skontaktować się listownie lub — w przypadku prostych zapytań — sprawdzić dostępność materiałów przez katalogi online. Archiwum nie prowadzi obsługi telefonicznej w zakresie szczegółowych kwerend.

3. Ile kosztuje wydanie świadectwa pracy z archiwum? Zaświadczenia i odpisy wydawane są odpłatnie według obowiązującego cennika. Aktualne stawki znajdują się na stronie Archiwum Państwowego w Katowicach w zakładce dotyczącej opłat archiwalnych.

4. Jak długo czeka się na dokumenty z archiwum? Czas realizacji zależy od skomplikowania kwerendy i obłożenia archiwum. Proste sprawy z udokumentowanym zasobem można załatwić podczas jednej wizyty. Bardziej złożone poszukiwania genealogiczne lub braki w ewidencji mogą wydłużyć czas oczekiwania do kilku tygodni.

5. Jak uzyskać dane z Archiwum Państwowego? Dane udostępniane są w formie bezpośredniego wglądu w czytelni lub w formie poświadczonych kopii. Niektóre materiały mogą podlegać ograniczeniom wynikającym z ustawy o ochronie danych osobowych lub stanu zachowania dokumentów.

6. Jak długo przechowywane są dokumenty w archiwum państwowym? Dokumenty archiwalne przechowywane są bezterminowo — archiwum państwowe zapewnia trwałe zabezpieczenie materiałów historycznych. Dokumentacja o czasowym okresie przechowywania (w tym osobowo-płacowa) podlega określonym regulacjom, po których upływie może zostać przekazana do archiwum lub zniszczona zgodnie z procedurami.

Materiał źródłowy stanowiła strona katowice.ap.gov.pl. Dane mogą się zmieniać; pamiętaj, warto sprawdzić je na oficjalnej stronie.