Gleba w centrum uwagi. Wiślańska młodzież uczyła się, jak ją chronić

W bibliotece w Wiśle zamiast zwykłej ciszy pojawiła się rozmowa o klimacie, jedzeniu i tym, co dzieje się pod nogami. Z książek, warsztatów i spotkań młodzi uczestnicy stworzyli własną opowieść o glebie – temacie niewidocznym na pierwszy rzut oka, ale ważnym dla codziennego życia. Projekt Rural Voices 2030 połączył edukację ekologiczną z działaniem, które dało się zabrać do domu na materiałowej torbie. Finał przyniósł konkurs recenzji i trzy nagrodzone prace.

• Regał z książkami uruchomił rozmowę o tym, co zwykle zostaje pod ziemią
• Warsztaty, ogrody społeczne i torby z własnym projektem
• Trzy recenzje pokazały, które książki najmocniej zapadły w pamięć

Regał z książkami uruchomił rozmowę o tym, co zwykle zostaje pod ziemią

W Miejskiej Bibliotece Publicznej im. J. Śniegonia w Wiśle powstał specjalny regał z książkami o środowisku, naturze i ochronie gleby. To od niego zaczęła się kolekcja nazwana „książkami ratującymi świat”, a później cały cykl działań przygotowanych przez Fundację Kupuj Odpowiedzialnie.

Organizatorzy przypomnieli przy tym, że gleba ma dla ludzi znacznie większe znaczenie, niż sugeruje to codzienny obraz ziemi pod stopami. Magazynuje węgiel, wspiera bioróżnorodność, pomaga łagodzić skutki zmiany klimatu i daje podstawę do produkcji zdrowej żywności. W materiale przywołano także dane Komisji Europejskiej – nawet połowa gleb w Europie jest w złym stanie.

W Wiśle temat nie został więc ograniczony do szkolnego hasła. Trafił do biblioteki, a stamtąd do rozmów i działań, które łączyły wiedzę z myśleniem o najbliższym otoczeniu.

Warsztaty, ogrody społeczne i torby z własnym projektem

W następnych tygodniach młodzież brała udział w warsztatach poświęconych znaczeniu gleby dla człowieka i środowiska. Jednym z ważniejszych spotkań była rozmowa z Mariolą Kluzą, która opowiadała o ogrodach społecznych, permakulturze i budowaniu odporności poprzez wspólne działania wokół natury.

Zajęcia sitodruku nadały projektowi bardziej namacalny wymiar. Uczestnicy, inspirowani książkami i zdobywaną wiedzą, przygotowali własne projekty graficzne, a potem przenieśli je na torby materiałowe. Dzięki temu ekologiczna edukacja nie została tylko na poziomie rozmowy – znalazła konkretny ślad w przedmiocie używanym na co dzień.

Trzy recenzje pokazały, które książki najmocniej zapadły w pamięć

Zwieńczeniem projektu był konkurs na recenzję „książki ratującej świat”. Uczestnicy wypożyczali wybrane publikacje, a potem opisywali je w recenzjach i pracach graficznych. Nagrodzono trzy teksty, a ich treść pokazała, że literatura potrafi skutecznie otwierać oczy na świat przyrody.

„Możesz się z niej dowiedzieć, które rośliny potrafią wywołać chemiczny alarm, dlaczego niektóre pachną stęchlizną lub padliną, jak bezlitośnie ranią kolcami oraz w jaki sposób »plują« nasionami. Książka pokazuje, że flora potrafi być podstępna, dziwna, a nawet paskudna, ale jednocześnie niezwykle genialna.” – A. Laszczak

„Książka pokazuje, że ogród może być czymś więcej niż tylko miejscem do sadzenia roślin. Autorka opisuje historie kobiet, które dzięki pracy w ogrodzie odnajdują radość, siłę i motywację, pokazując, jak ważny może być kontakt z naturą w codziennym życiu.” – L. Łupieżowiec

„Istnieją rośliny, które potrafią pochłaniać metale ciężkie z gleby i wspierać oczyszczanie skażonego środowiska (…).” – M. Prządka

To właśnie w takich wypowiedziach widać, że książki nie tylko przekazują wiedzę, ale też porządkują spojrzenie na świat pod powierzchnią. Fundacja Kupuj Odpowiedzialnie podziękowała Miejskiej Bibliotece Publicznej im. J. Śniegonia w Wiśle za współpracę przy realizacji projektu, a młodych uczestników pochwaliła za zaangażowanie.

na podstawie: UM Wisła.