ZUS odzyskał ponad 3 mln zł po kontrolach zwolnień w śląskim

ZUS w województwie śląskim w pierwszym półroczu 2025 r. odzyskał ponad 3 mln zł zasiłków chorobowych — sprawdzamy, kto i gdzie najczęściej traci prawo do świadczeń oraz jak wyglądają same kontrole.

• Sprawdź, jak ZUS w woj. śląskim wstrzymuje i cofa zasiłki
• Dowiedz się, które oddziały ZUS w Śląskiem najczęściej wstrzymują zasiłki

Sprawdź, jak ZUS w woj. śląskim wstrzymuje i cofa zasiłki

W regionie śląskim Zakład Ubezpieczeń Społecznych w ciągu pierwszych sześciu miesięcy 2025 r. przeprowadził kontrole ponad 32 tys. zwolnień lekarskich. Efekt finansowy tych działań to 3 038 000 zł zasiłków cofniętych lub wstrzymanych wobec ponad 2,3 tys. osób.

Kontrole dotyczą dwóch odrębnych obszarów. Pierwszy to sprawdzenie, czy osoba korzystająca ze zwolnienia nie wykonuje pracy lub innych czynności utrudniających powrót do zdrowia. Drugi to ocena medyczna — weryfikacja przez lekarzy orzeczników, czy dalsze zwolnienie jest konieczne.

“Trzeba pamiętać o tym, że gdy mówimy o kontrolach zwolnień lekarskich tak naprawdę mamy na myśli dwa rodzaje kontroli: kontrolę wykorzystywania zwolnień lekarskich i kontrolę orzekania o czasowej niezdolności do pracy” - mówi Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa śląskiego.

Kiedy kontrola wykorzystywania zwolnienia wykazuje nieprawidłowości, ZUS wstrzymuje wypłatę świadczenia lub żąda zwrotu już wypłaconych pieniędzy. W przypadku kontroli orzeczniczej, jeśli lekarz stwierdzi, że pacjent może wrócić do pracy, następuje wstrzymanie dalszych wypłat — bez nakazu zwrotu świadczeń już wypłaconych.

“Tak jak mamy dwa rodzaje kontroli, tak i konsekwencje dla ubezpieczonego są różne. W przypadku kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich - jeżeli osoba korzysta ze zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem, to Zakład wstrzymuje wypłatę świadczenia, a jeżeli zostało już wypłacone, nakazuje jego zwrot. W przypadki kontroli orzekania, jeżeli po badaniu przez lekarza orzecznika okaże się, że chory może już wrócić do pracy, wówczas następuje tylko wstrzymanie dalszej wypłaty świadczenia” - tłumaczy rzeczniczka.

Dowiedz się, które oddziały ZUS w Śląskiem najczęściej wstrzymują zasiłki

W I półroczu 2025 r. kontrole wykorzystywania zwolnień objęły ponad 7,3 tys. osób. W konsekwencji ponad 1,1 tys. osób zostało pozbawionych prawa do zasiłków, a cofnięte świadczenia przekroczyły 2,5 mln zł. Najwięcej takich kontroli przeprowadziły oddziały w Rybniku (2,7 tys.) i w Sosnowcu (1,5 tys.). Największe kwoty cofniętych zasiłków to: Oddział ZUS w Rybniku 909,3 tys. zł oraz Oddział ZUS w Częstochowie 389,9 tys. zł.

Lekarze orzecznicy w sześciu oddziałach ZUS w województwie skontrolowali 25,1 tys. zwolnień. Wydano 576 decyzji o braku prawa do zasiłku obejmujących łącznie ponad 4 tys. dni, a łączna wartość wstrzymanych zasiłków przekroczyła 503 tys. zł.

Najwięcej zwolnień skontrolowano w Oddziale ZUS w Sosnowcu (5,3 tys.) oraz w oddziałach w Chorzowie i Zabrzu (po 5,2 tys. eZLA). Najwięcej decyzji wstrzymujących wypłatę zasiłku wydano w Oddziale ZUS w Rybniku (164) i w Oddziale ZUS w Chorzowie (124). Najwyższe kwoty wstrzymanych zasiłków przypadły Oddziałowi ZUS w Rybniku - 128,8 tys. zł oraz Oddziałowi ZUS w Chorzowie - 98,5 tys. zł.

W kontekście przyczyn kontroli ZUS zwraca uwagę na zgłoszenia wpływające od współpracowników, pracodawców, sąsiadów i bliskich — to dzięki nim często możliwe jest wykrycie nadużyć. Rzeczniczka podkreśla, że świadomość społeczna rośnie, bo pieniądze na zasiłki pochodzą ze składek wszystkich ubezpieczonych.

“Pomimo ciągłego przypominania, że zwolnienie lekarskie jest czasem rekonwalescencji, to wciąż jest grono osób, które wykorzystuje je niezgodnie z przeznaczeniem, co pokazują dane z kontroli. I chorzy zamiast skupić się na leczeniu, to w trakcie zwolnienia lekarskiego dorabiają u drugiego pracodawcy albo prowadzą własny biznes” - dodaje rzeczniczka.

Warto też pamiętać, że prawo do samodzielnego przeprowadzania kontroli wykorzystywania zwolnień mają pracodawcy zatrudniający powyżej 20 ubezpieczonych. To oznacza, że przedsiębiorstwa i instytucje mogą prowadzić własne weryfikacje i zgłaszać nieprawidłowości do ZUS.

Podsumowując: w I półroczu 2025 r. ZUS w woj. śląskim intensywnie kontrolował eZLA, co przyniosło zwroty i wstrzymania zasiłków na łączną sumę ponad 3 mln zł. Dane oddziałów wskazują, gdzie kontrole są najczęstsze i jakie były konsekwencje dla ubezpieczonych.

Na podstawie: Powiat Cieszyński